Pankreas kanseri riskini artıran 5 etken

Pankreas kanseri riskini artıran 5 etken

Pankreas kanserine bağlı bazı şikayetler öteki sindirim sistemi hastalıklarıyla, sırta vuran ağrının ise bel problemleriyle karışabilmesi sebebiyle süratli yayılan bu tümör çoğunlukla ileri evrede tespit ediliyor. Tanı konan hastaların yarısında pankreas kanserinin başka organlara metastaz yaptığını (sıçradığını) görüyoruz. Dünyada kanser ölümlerinde dördüncü sırada yer edinen ve görülme sıklığı giderek artan pankreas kanserine, günlük yaşantımızda yaptığımız bazı hatalar da zemin hazırlayabiliyor.

Geniş kitleler üstünde meydana getirilen çalışmalarda vücut kitle indeksi (VKİ) 30 ve üstü olan kişilerde pankreas kanseri riskinin arttığı gösterilmiştir. Aşırı şişman olunmasa da bel çevresi yağ dokusu artmış kişilerde de bu riskin benzer şekilde arttığı bilinmektedir. Tüm dünyada artan aşırı kiloluluk oranına paralel olarak pankreas kanseri sıklığının da artacağı öngörülmektedir. Aşırı kiloluluğun pankreas kanseri ile ilişkisi doku düzeyinde inflamasyon, gen düzeyinde tesir, yağ dokusu hücrelerinin salgıladığı maddelerin tesiri benzer biçimde değişik faktörlere bağlanmakla beraber, mekanizma net bilinmemektedir. Bu yüzden kişilerin aşırı kilodan sakınması, sıhhatli beslenmeye dikkat edilmesi, günlük hayatta hareketsizliğin önüne geçilerek etken yaşam tarzının benimsenmesi, ve aşırı kiloluluk hastalarının tedavisi cemiyet sağlığı açısından da ehemmiyet taşımaktadır.

Diyabet hem pankreas kanseri risk faktörlerinden hem de hastalığın neticelerinden biridir. Uzun soluklu diyabet pankreas kanseri riskini 1.5-2.5 kat arası artırmaktadır. Sadece 15-20 yıl kontrollü diyabeti olan hasta gruplarında pankreas kanserinde artış saptamayan bildiriler de bulunmaktadır. İleri yaşta yeni tanı konulmuş diyabet, pankreas kanseri habercisi olabilir. Bu grup hastalarda kan şekeri değerleri kanser tedavisi sonrası çoğunlukla düzelmektedir.

 

Sigara kullanımı pankreas kanseri için malum en mühim risk faktörlerindendir. Sigara kullanımı ile hastalık riski ortalama iki kat artmakta, sigaranın bırakılması ile bu risk sigara içmeyen kişilere bakılırsa azalarak 1.2 kata kadar düşmektedir. Cemiyet olarak sigara içme oranının azaldığı Avrupa ve Şimal ABD devletlerinde sigaraya bağlı pankreas kanseri sıklığı azalmıştır. Alkol kullanımı ile pankreas kanseri ilişkisi net ortaya konulmamıştır. Bazı çalışmalarda; yoğun alkol tüketen kişilerde hastalık oranının arttığı saptanırken, bazı çalışmalarda herhangi bir ilişki kurulamamıştır. Bununla beraber yoğun alkol tüketimi pankreatit denilen pankreas iltihabı için ana risk faktörlerindendir ve pankreatitin pankreas kanseri ile ilişkisi bulunmaktadır.

Hem benzer çevresel faktörler hem aynı genetik havuz paylaşılmış olduğu için bazı ailelerde pankreas kanseri kümeleşmesi görülür. Genetik araştırma mevzusundaki tüm ilerlemelere karşın hemen hemen aileyle ilgili pankreas kanseri mevzusu net açıklanabilmiş değildir. Tüm pankreas kanserlerinin ortalama yüzde 4-5’lik kısmını oluşturan bu grupta belirlenecek genetik belirteçler ile gelecekte bu ailelerde tarama yapmak mümkün olacaktır.

 

Bilimsel bazı emek harcamalar; işlenmiş et, doymuş yağ asitleri ve şekerli içeceklerden varlıklı Batı tipi beslenmenin pankreas kanseri riskini artırdığını göstermektedir. Batı tipi beslenmenin obeziteye yol açarak pankreas kanseri riskini etkilediği de öne sürülmektedir. Her şekilde sıhhatli beslenme alışkanlıklarının koruyucu olduğu akılda tutulmalıdır.

 

Pankreas kanserinin tedavisi hastanın genel durumuna, hastalığın evresine ve kanserin yerleşimine bakılırsa belirlenir. Esas amaç; mümkünse kanseri tamamen yok etmek, mümkün değilse denetim altında tutmaktır. Bilhassa son yıllarda kemoterapi başarısının artması, cerrahi olarak pankreas tümörlerinin çıkarılma oranını da artırıyor. Daha evvelde cerrahi şansının mümkün olmadığı, pankreas etrafı ana damarsal yapıların tümörden etkilendiği bir grup hastada ilkin kemoterapi uygulanıyor ve kemoterapinin cevap verdiği hastalarda ise cerrahi uygulanabiliyor.

Benzer şekilde gerek ameliyat öncesi gerek ameliyat sonrası dönemde, değişik kemoterapi ya da radyoterapi protokolleri ile uygun hastalarda fazlaca daha uzun sağkalım neticeleri elde ediliyor. Bu aşama karmaşık bir hastalıkta, değişik tedavi seçeneklerinden o hastaya en uygun olanını seçebilmek için multidisipliner çalışmanın önemi fazlaca büyük. Değişik branşlardaki uzmanların bir araya gelmiş olarak, hastanın tedavisi mevzusunda sonucu ortak vermesi, tedavi başarısını artıran mühim bir etken. Bu şekilde bir multidisipliner merkezde iyileşmeye yönelik tedavilerin uygun olmadığı hasta yada hastalık durumunda ise hastanın besin alımının sağlanması, sarılığının giderilmesi, ağrı kontrolünün sağlanması benzer biçimde genel yaşam standardını artırmaya yönelik tedaviler uygulanabilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.